De Mercedes-Benz W196R ‘Stromlinienwagen’ Streamliner is de meest waardevolle Grand Prix racewagen ooit geworden na de verkoop voor 51 155 000 euro op een veiling.

Tijdens het eerste weekend van februari vond er in het Mercedes-Benz Museum in Stuttgart een veiling plaats van een bijzonder stukje autogeschiedenis. De wagen in kwestie was niets meer of minder dan de legendarische W196R ‘Stromlinienwagen’ die tijdens de jaren vijftig in actie kwam in het wereldkampioenschap Formule 1 met Juan Manuel Fangio en Stirling Moss achter het stuur. 

Na de Tweede Wereldoorlog begon Mercedes-Benz in de jaren vijftig stilaan terug te keren naar de autosport, aanvankelijk met sportauto’s en later ook met een Grand Prix-auto die afgestemd was op het reglement van het Wereldkampioenschap Formule 1 van 1954. Ontwerper Rudolf Uhlenhaut kwam op de proppen met de W196R, een baanbrekend, vooruitstrevend concept voor midden jaren vijftig. De 2,5-liter achtcilinder motor was voorzien van dubbele ontsteking, droog carter smering, een krukas met rollagers, brandstofinjectie en desmodromische kleppen. De remmen waren aan de binnenzijde gemonteerd.

Het zogenaamde Stromlinie-koetswerk van de eerste W196 was laag, aerodynamisch, breed en omhullend. Op het eerste gezicht leek het op een sportwagen maar de centrale zitpositie van de rijder en het ontbreken van verlichting verraden dat het een GP-machine is. Om het extra gewicht van het koetswerk te compenseren was het gebouwd uit een magnesiumlegering van Elektron, die lichter is dan aluminium. Later zou er een meer conventionele open-wiel-variant komen van de W196.

De W196 won negen van de twaalf Grand Prix waaraan hij deelnam en elf van de veertien races, waaronder ook races zonder punten. Mercedes-Benz deed slechts aan twee seizoenen mee alvorens het zich terugtrok uit de autosport na de Le Mans-ramp in 1955. Fangio won twee opeenvolgende wereldtitels in 1954 en 1955, in een van de mooiste en succesvolste raceauto’s.

Volgens veilinghuis RM Sotheby’s bestaan er maar vier W196’s met het Stromlinien-koetswerk en voor 1 februari was er nog nooit een exemplaar in privébezit. Het geveilde exemplaar, chassisnummer 00009/54, begon aan zijn leven als open-wiel-variant omdat hij in die hoedanigheid beter tot zijn recht kwam op bochtige circuits zoals Monaco, het Stromlinien-koetswerk dient dan weer voor snelle circuits zoals Monza. 

Fangio reed 00009/54 naar de overwinning tijdens de Grand Prix van Buenos Aires in Argentinië in 1955. De rest van het seizoen domineerde het Mercedes-team en hoewel de 00009/54 werd gedegradeerd tot reserveauto, werd hij weer in gebruik genomen en voorzien van een Stromlinien-koetswerk waarmee Stirling Moss dat jaar reed tijdens de Grand Prix van Italië op Monza, de laatste race van de W196.

Moss kwalificeerde zich als tweede en nam kort de leiding over van Fangio tijdens de race, zijn race werd echter vroegtijdig beëindigd door motorproblemen, maar niet voor hij nog de snelste ronde van de race wist te laten noteren. Fangio en Piero eindigden één-twee in andere W196’s en Mercedes-Benz zou als F1-fabrikant pas in 2014 weer één-twee eindigen.

Na 1955 had Mercedes–Benz nog een aantal W196R’s in rijdende staat en werden er vier geschonken aan prestigieuze musea. 00009/54 ging naar het Indianapolis Motor Speedway Museum en was er sindsdien de ster van de collectie. Het museum heeft een aantal van hun waardevolste auto’s verkocht om te investeren in de rest van de collectie. 

“De 53 miljoen dollar die de auto opbrengt zal een transformatieve bijdrage zijn om onze schenkingen en duurzaamheid op de lange termijn te verhogen, evenals de restauratie en uitbreiding van onze collectie”, aldus Joe Hale, de voorzitter van het museum.

Chassis 00009/54 is nu de op één na duurste auto die ooit op een veiling is verkocht, na de Mercedes-Benz 300SLR Uhlenhaut coupé van 137 miljoen euro die in 2022 werd verkocht en vóór de Ferrari 250 GTO van 50 miljoen euro die in 2023 werd verkocht. Het is ook verreweg de duurste Grand Prix die ooit op een veiling is verkocht. Het vorige record was een andere ex-Fangio W196, deze met open-wiel-carrosserie, die in 2013 voor 28,5 miljoen euro werd verkocht.