Martin Donnelly over de crash die hem beroemd maakte in ‘F1 The Movie’: “Ik ben drie keer gestorven”

Martin Donnelly
Martin Donnelly

Martin Donnelly beschrijft hoe het ongeluk dat hem bijna het leven kostte in 1990 heeft geleid tot een bijzondere kans om de grootste Hollywoodsterren te ontmoeten.

De voormalige Lotus-rijder crashte met hoge snelheid tijdens de kwalificaties voor de GP van Spanje op het circuit van Jerez. Hij kreeg te maken met orgaanfalen, ging in een coma en diende een aantal keren gereanimeerd te worden, maar hij overleefde het.

De crash diende als inspiratie voor het verhaal van Sonny Hayes, het personage van Brad Pitt in de “F1: The Movie” en daar werden de beelden uit 1990 van Martin Donnelly voor gebruikt. Een verschil is dat Sonny Hayes het in de film terug tot te F1 schopte en dat is Donnelly nooit gelukt.

“Dat was een moment dat alles wegvaagde”, vertelde hij aan de podcast ‘The Business of Winning’. “Het is als een lichtschakelaar: je werkt, je offert je opleiding op, je werkt je een weg naar de top, je komt in de F1 terecht – wat op zich al een prestatie is, met zoveel coureurs die strijden om zo weinig plaatsen.

“Dat gebeurde buiten mijn schuld om – de ophanging begaf het, de demper linksvoor, dus het was alsof ik in een bobslee reed met een rijhoogte van 7 mm. Dus zodra de bovenkant het asfalt raakte, had je geen stuurcontrole meer omdat de ophanging kapot was en reed je met 215 km/u op die barrière af. Het enige wat je dan kunt doen, is je schrap zetten voor wat een helse rit gaat worden.”

Donnelly ging van de baan in een snelle rechtse bocht, die tegenwoordig voorafgegaan wordt door een chicane. In 1990 gingen de rijders veel sneller door de bocht en de veiligheidsvoorzieningen waren destijds nog niet zo geavanceerd als vandaag.

De crash zag er vooral schokkend uit door het feit dat de bolide van Donnelly in twee gebroken was, al denkt de Brit dat dit misschien zijn leven heeft gered. 

“Als de auto het had gehouden, zou ik zeker, 110%, absoluut dood zijn geweest, omdat ik mijn nek zou hebben gebroken”, zei hij. “Het is ironisch dat het ongeluk, zoals het gebeurde, mijn leven heeft gered, omdat ik na de eerste klap gewoon doorging.”

Het hoeft geen uitleg dat Donnelly verschillende fracturen opliep, maar dat was niet waar de toenmalige dokter van de F1, Sid Watkins, het meest bezorgd over was. 

“Sid Watkins wist dat botten genezen, ik heb hier nog steeds een gebroken sleutelbeen dat ze nooit hebben gerepareerd. Het grotere probleem op dat moment waren mijn inwendige organen, die door de schok allemaal naar voren waren geschoven.”

Watkins wilde Donnelly zo snel mogelijk naar het Verenigd Koninkrijk brengen en dinsdag na de crash werd de Brit per helikopter naar Londen gevlogen, waar hij zeven weken aan de beademing moest. 

“Ik ademde niet meer, dus werd ik zeven weken lang aan een beademingsapparaat gelegd. Ik kreeg elke dag drie uur lang nierdialyse met een machine. Mijn moeder was erbij en Sid Watkins zei tegen haar: ‘Margaret, als je in God gelooft, bid dan tot je God, want we verwachten niet dat Martin het zal overleven’.”

“Ze haalde toen de kapelaan, die kwam en mij de laatste sacramenten toediende. En op de een of andere manier heb ik het toch gered. Ik werd nog twee keer gereanimeerd op de operatietafel, mijn hart stopte twee keer. Dus technisch gezien ben ik drie keer gestorven.” 

Aan het einde van de film is er een woordje van dank voor Donnelly, “Thanks to Martin Donnelly” staat er in de aftiteling geschreven en hij was uitgenodigd voor de premiere van de film. Hij zag er de grootste sterren maar hij had er niet op gerekend dat hij naast de acteur zou zitten die het personage speelt waarvoor zijn crash als inspiratie diende. 

“Er waren twee stoelen aan het gangpad die leeg waren gebleven. De film begon en ik keek ernaar, helemaal in de film verdiept. Toen, ongeveer een derde van de film, kwamen deze twee mensen aan de zijkant naar voren en gingen naast me zitten. Het waren Brad en zijn vriendin. Ze schudden ons de hand en hij zei dat hij ons graag wilde ontmoeten op de afterparty.”

“We kwamen op het afterparty en we praatten met Brad en kletsten met hem, zoals ik nu doe,” voegde Donnelly toe. “Hij had geen haast om ergens anders heen te gaan.

“Dat soort ervaringen: mijn kinderen laten praten met Brad Pitt, een Hollywoodster van het hoogste niveau, dat soort dingen gebeuren niet zomaar voor iemand uit West-Belfast, weet je? Dat was een heel bijzonder moment voor mij en dat gebeurde dankzij mijn ongeluk 35 jaar geleden.”