De Formule 1 heeft de voorbije jaren twee keer pijnlijk duidelijk gemaakt wat er kan gebeuren wanneer een Grand Prix volledig ontspoort. In Spa-Francorchamps kregen fans in 2021 amper drie ronden achter de safetycar te zien. In Las Vegas moesten toeschouwers in 2023 na negen minuten vrije training het circuit verlaten. Toch is de manier waarop beide incidenten achteraf werden aangepakt opvallend verschillend.

In Las Vegas lijkt er uiteindelijk een prijskaartje van zo’n drie miljoen dollar te hangen aan de mislukte openingsavond. Liberty Media, eigenaar van de Formule 1 én organisator van de Grand Prix van Las Vegas, heeft ingestemd met een schikking in een class-actionzaak die door getroffen fans werd aangespannen.

De oorzaak was bekend: Carlos Sainz reed tijdens de eerste vrije training over een losgekomen putdeksel. De Ferrari liep zware schade op en de sessie werd stilgelegd. Het circuit moest vervolgens uitgebreid worden gecontroleerd en hersteld.

De training werd uiteindelijk pas in de vroege ochtend hervat. Er werd zelfs een verlengde sessie van 90 minuten georganiseerd maar voor de fans waren dat vijgen na Pasen. Zij waren eerder uit de kijkzones verwijderd. Vooral de toeschouwers met een ticket voor uitsluitend de donderdagavond hadden daardoor bijzonder weinig waar voor hun geld: amper negen minuten Formule 1-actie.

De frustratie was groot en mondde uiteindelijk uit in een rechtszaak. Nu ligt er een schikking van ongeveer drie miljoen dollar op tafel. De betrokken partijen erkennen daarbij geen schuld of aansprakelijkheid. De definitieve goedkeuring moet nog volgen.

Het contrast met de Belgische Grand Prix van 2021 kan nauwelijks groter zijn. Op Spa-Francorchamps zorgde aanhoudende regen ervoor dat de wedstrijd urenlang werd uitgesteld. Uiteindelijk reden de rijders slechts drie ronden, allemaal achter de safetycar. Toch werd de race officieel verklaard, werden halve punten uitgedeeld en vond er zelfs een podiumceremonie plaats.

Voor de duizenden aanwezige fans was het een bijzonder bittere pil. Zij hadden een volledig Grand Prix-weekend betaald, of zelfs een duur ticket voor enkel de zondag, maar kregen op zondag nauwelijks een race te zien. Er ontstond bovendien de indruk dat er koste wat kost een officieel resultaat moest komen om aan commerciële verplichtingen tegenover onder meer de promotor en televisierechtenhouders te voldoen.

De Formule 1 ontkende destijds dat commerciële belangen een rol speelden bij de beslissing om de race formeel te laten doorgaan. Wel werd beloofd dat er met de Belgische organisator naar een oplossing voor de getroffen fans zou worden gezocht.

Die oplossing kwam er, maar een echte terugbetaling was het allerminst. De fans kregen geen geld terug en ook geen algemene korting op een ticket voor 2022. In plaats daarvan konden ze deelnemen aan een loting voor 170 tickets voor de volgende editie van de Grand Prix. Daarnaast werd een uitnodiging voor een exclusief evenement aangeboden en kregen ticketkopers een F1 TV-pas.

Het verschil met Las Vegas is dan ook opmerkelijk. In Spa moesten fans genoegen nemen met een compensatiepakket dat vooral uit nieuwe ervaringen en loterijtickets bestond. In Las Vegas liggen er, na juridische druk, daadwerkelijk miljoenen dollars op tafel.

Dat betekent niet dat beide situaties één op één vergelijkbaar zijn. In Spa was het extreme weer de boosdoener. Er kon simpelweg niet veilig worden geracet. In Las Vegas lag de oorzaak bij een probleem met het circuit, waarna de organisatie ervoor koos de fans te laten vertrekken voordat de vrije training uiteindelijk toch werd hervat.

Maar voor de fans was het resultaat vergelijkbaar: ze betaalden voor Formule 1 en kregen daar maar een fractie van.

Het verschil zit vooral in de nasleep. De Belgische fans kregen uiteindelijk geen terugbetaling voor een zondag waarop nauwelijks werd geracet. De getroffen bezoekers in Las Vegas maken mogelijk wel aanspraak op een financiële compensatie.

En dat roept een ongemakkelijke vraag op voor de Formule 1: waarom lijkt de ene fan bij een mislukt evenement zoveel meer waard dan de andere?

Voor Las Vegas komt er mogelijk een antwoord in de vorm van een cheque van drie miljoen dollar. Voor de fans in Spa blijft vooral de herinnering aan een van de meest bizarre Grands Prix uit de moderne F1-geschiedenis over.